Zaległy urlop wypoczynkowy za dany rok powinien rozpocząć się najpóźniej 30 września kolejnego roku. Pracownikowi w pierwszej kolejności powinien być udzielany urlop zaległy, a dopiero po jego wykorzystaniu – urlop bieżący. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby spowodować przedawnienie się urlopu – wyjaśnia Państwowa Inspekcja Pracy.

Pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo. W praktyce jednak zdarza się, że pracownicy z różnych powodów nie wykorzystują przysługującego im urlopu. Niewykorzystany urlop wypoczynkowy staje się w następnym roku kalendarzowym urlopem zaległym.

Przedawnienie urlopu

Z udzieleniem zaległego urlopu wypoczynkowego ściśle powiązane jest wyliczanie terminu przedawnienia roszczenia o ten urlop. Zgodnie z art. 291 § 1 k.p. roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W przypadku urlopów wypoczynkowych na podstawie art. 293¹ k.p. , bieg ten nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na czas korzystania z urlopu wychowawczego.

Ważne

W przypadku urlopu wypoczynkowego okres przedawnienia liczony jest w związku z tym od 30 września roku kalendarzowego następującego po jego nabyciu. Jest to ostateczny termin jego udzielenia przez pracodawcę.

Stanowisko to potwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 11 kwietnia 2001 r., sygn. akt I PKN 367/00,, stwierdzając wprost, iż przepisy art. 161 i art. 168 k.p. nakazują przyjąć, że rozpoczęcie terminu przedawnienia roszczenia o udzielenie urlopu wypoczynkowego następuje z końcem roku kalendarzowego, za który urlop przysługuje lub najpóźniej z końcem pierwszego kwartału następnego roku, jeżeli urlop został przesunięty na ten rok z przyczyn leżących po stronie pracownika albo pracodawcy. Wyrok ten zapadł co prawda na podstawie art. 168 k.p. w innym brzmieniu (gdy termin udzielenia zaległego urlopu przypadał do 31 marca roku kolejnego), jednak zasada dotycząca początku terminu przedawnienia liczonego od daty wymagalności pozostała aktualna – podkreśla Państwowa Inspekcja Pracy.

W praktyce wielokrotne kumulowanie urlopu, mimo obowiązku jego udzielenia, nie należy do rzadkości. Bywa to problemem m.in. w samorządach lub na stanowiskach kierowniczych, gdzie występują trudności z zobowiązaniem do wykorzystania urlopu osoby wysoko postawionej w hierarchii służbowej.

Urlop zaległy przed bieżącym

Pracownikowi w pierwszej kolejności powinien być udzielany urlop zaległy, a dopiero po jego wykorzystaniu – urlop bieżący. Przyjęcie przeciwnego stanowiska mogłoby spowodować przedawnienie się urlopu.

W praktyce należy przyjąć, iż pracodawca zawsze będzie najpierw udzielał urlopu zaległego, a ewentualne zapisy w ewidencji czasu pracy pracownika lub w planie urlopów dotyczące wykorzystania w pierwszej kolejności urlopu bieżącego są nieważne.

ŹRÓDŁO: Państwowa Inspekcja Pracy